Czarne chmury nad Nightwish wisiały od 2002 roku. Tuomas Holopainen chciał wówczas rozwiązać zespół. Tak się nie stało, lecz sytuacja nie uległa wielkiej poprawie. W 2005 grupę opuściła dotychczasowa wokalistka, Tarja Turunen. Wydarzenie to poprzedziło wydanie bodajże najlepszego albumu w całej historii grupy. Once.
Robiąc coś tak orkiestralnego i symfonicznego przez cztery albumy musisz przygotować się na kolejny ruch i zrobić 10 kroków naprzód. Tak właśnie skończyliśmy z londyńską orkiestrą. W tym czasie mieliśmy już środki finansowe by to zrobić. To był nasz drugi przełom w drodze; Oceanborn (1998) złamał nas i przeniósł nas do wielkiej ligii. Muzycznie było to dość niefrasobliwe z naszej strony, bo wszyscy zaangażowani w orkiestrze naprawdę znali się na rzeczy, więc w zasadzie przez dwa dni leżeliśmy na kanapie, słuchaliśmy wszystkich ludzi grających nasze piosenki i cieszyliśmy się każdą chwilą. To było jedno z najlepszych wydarzeń w moim życiu. Pierwszą piosenką, jaką zaczęli grać było Ghost Love Score. Nie wiedzieliśmy czego się spodziewać a ja pomyślałem „To nie może się dziać”!
…Tuomas o współpracy z Londyńską Orkiestrą Filharmoniczną.
Once I had a dream and this is it…
Eksperymentować z orkiestrą Nightwish zaczęli już na albumie Century Child. Na Once nabrało to jednak zupełnie innego wymiaru. Grupa wyraźnie zaakcentowała odejście od power metalu na rzecz metalu symfonicznego. W ich muzyce zagościło więcej instrumentów (głównie smyczkowych), a także chórów. W przeciwieństwie do poprzedniego krążka grupa nie wybrała także fińskiej orkiestry. Postawili na Londyńską Orkiestrę Filharmoniczną, z którą pracowali także przy kolejnym krążku, Dark Passion Play.
Ponadto Once zawiera zupełnie nowe elementy w twórczości grupy: syntezatory w Wish I Had an Angel czy też przemowę Indianina Johna Two-Hawks w utworze Creek Mary’s Blood. Na okładce płyty widzimy Anioła Smutku, słynną rzeźbę Williama Wetmore Story wykonaną w 1894 roku.
Produkcja Once kosztowała 250 tys. euro. W okresie wydania był to najdroższy fiński krążek. Wynik ten jednak został przebity przez… Nightwish i płytę Dark Passion Play (500 tys. euro).
Zawartość albumu
Na płycie znalazło się miejsce dla jedenastu utworów (w wersji podstawowej) oraz dwóch dodatkowych w edycji rozszerzonej. Wydano z niego 4 single, z których do 2 powstały teledyski. Na płycie pojawia się także dwóch gości: John Two-Hawks oraz Jouni Hynynen. Wszystkie utwory zostały napisane oraz skomponowane przez lidera grupy, Tuomasa Holopainena; zaznaczyliśmy te utwory, przy których współpracował z innymi członkami grupy.
- Dark Chest of Wonders
- Wish I Had an Angel (drugi singiel)
- Nemo (pierwszy singiel)
- Planet Hell
- Creek Mary’s Blood (feat. John Two-Hawks)
- The Siren (czwarty singiel) (Holopainen & Vuorinen)
- Dead Gardens (feat. Jouni Hynynen)
- Romanticide (Holopainen & Hietala)
- Ghost Love Score
- Kuolema tekee taiteilijan (trzeci singiel)
- Higher than Hope (Holopainen & Hietala)
Utwory bonusowe:
- White Night Fantasy (wersja jewelcase)
- Live to Tell the Tale (wersja digipack)
Once to pierwszy album kapeli, na którym znalazł się jeden utwór wykonywany w całości po fińsku (drugi, jeśli liczyć cztery części Lappi (Lapland) jako osobne kompozycje). Nazywa się Kuolema tekke taiteilijan, co w języku polskim oznacza śmierć czyni artystę. Inny utwór – Ghost Love Score – do dziś uważany jest przez fanów za opus magnum, najlepszą kompozycję Nightwish.
http://www.youtube.com/watch?v=0O8e2hMAL6c
Nemo
Pierwszy singiel promujący album Once premierę miał 19. kwietnia 2004 roku. Utwór został bardzo pozytywnie oceniony przez krytyków i świetnie poradził sobie na listach przebojów. Numerem jeden był oczywiście w rodzimej Finlandii, a także na Węgrzech. W wielu europejskich krajach dotarł do TOP10. Dobrze poradził sobie również w Wielkiej Brytanii. Na liście ogólnej co prawda wysokiego miejsca nie zajął, ale na UK Rock Chart dotarł do pozycji 8.
Na singlu oprócz samego Nemo znalazło się kilka innych dodatków:
- Nemo
- Planet Hell
- White Night Fantasy
- Nemo (wersja orkiestralna)
- Enhanced Part (galeria zdjęć)
W innych formatach singla można było znaleźć również nagrany do Nemo teledysk. Wyreżyserowany został przez Antti Jokinen (Celine Dion, Eminem) i doceniony m.in. w Brazylii. Kawałek został ponadto wykorzystany w napisach końcowych filmu The Cave z 2005 roku.
Wish I Had an Angel
Drugi singiel promujący longplay Once. I jednocześnie największy hit grupy w całej Europie. W Wielkiej Brytanii dotarł do 60. miejsca na UK Singles Chart – najwyższa pozycja w historii Nightwish. Piosenka została zawarta na soundtracku filmu Alone in the Dark. W teledysku do niej nagranym wykorzystano fragmenty obrazu. Później jednak, przez negatywne przyjęcie filmu, wydano drugą wersję klipu bez ujęć z Alone in the Dark.
Podobnie jak Nemo, singiel Wish I Had an Angel zawierał kilka dodatków:
- Wish I Had an Angel
- Ghost Love Score (instrumental score)
- Where Were You Last Night (cover Ankie Bagger)
- Wish I Had an Angel (wersja demo)
Wish I Had an Angel to najczęściej wykonywany na żywo kawałek grupy. Grano go na każdym koncercie od 2004 roku (łącznie ponad 350 razy), często zespół wykonuje go na sam koniec.
Kuolema tekke taiteilijan
Trzeci singiel z albumu, wydany jedynie na terenie Finlandii oraz Japonii. Co ciekawe – w nagrywaniu wzięła udział jedynie Tarja. W nagraniu usłyszymy bowiem tylko jej wokal oraz orkiestrę. Brak tam gitar, klawiszy czy perkusji.
- Kuolema tekke taiteilijan
- Symphony of Destruction (cover Megadeth)
- Creek Mary’s Blood (instrumental score)
http://www.youtube.com/watch?v=xecdGX0k8cw
The Siren
Czwarty i ostatni singiel z płyty. Bodajże najbardziej eksperymentalna i egzotyczna kompozycja na Once. Słychać w niej takie instrumenty jak skrzypce elektryczne czy też hinduski sitar. Do utworu nigdy nie powstał teledysk. Wytwórnia Nuclear Blast postanowiła jednak bez zgody Nightwish opublikować nieoficjalne wideo. Fani grupy uznali je za nie tyle najgorszy teledysk w historii zespołu, co najgorszy teledysk w historii muzyki.
http://www.youtube.com/watch?v=aPmnVi0GiHk
Przyjęcie albumu
Once okazało się sporym komercyjnym sukcesem. W pierwszym tygodniu album zadebiutował na szczycie zestawień w takich krajach jak Niemcy, Finlandia, Grecja czy Norwegia. Był to także pierwszy krążek grupy notowany w Wielkiej Brytanii oraz Stanach Zjednoczonych. Zajął tam odpowiednio 8. i 42. (Billboard Top Heatseekers) miejsca. Do dziś krążek pokrył się potrójną platyną w Finlandii oraz platyną w Niemczech. Na całym świecie rozeszło się ponad milion jego kopii.
Płyta została także bardzo pozytywnie przyjęta przez krytyków. Ceniony niemiecki magazyn Rock Hard przyznał jej 9.5 na 10 punktów oraz umieścił ją na 383. miejscu w swojej publikacji The 500 Greatest Rock & Metal Albums of All Time. Poniżej prezentujemy także oceny i odnośniki do polskich recenzji dzieła (za ich zebranie dziękujemy oficjalnemu polskiemu fanclubowi – Dream Emporium):
- Metalside.pl – 9.5/10
- Artrock.pl – 9/10
- Rockmetal.pl – 9/10
- Rock Magazyn – 9/10
- Teraz Rock – 4/5
- Darkplanet.pl
Personel
Zespół:
- Marco Hietala – gitara basowa, wokal męski
- Tuomas Holopainen – instrumenty klawiszowe
- Jukka Nevalainen – perkusja, bębny
- Tarja Turunen – wokal
- Emppu Vuorinen – gitara elektryczna, akustyczna
Gościnnie:
- Marc Brueland – recytacje w Higher Than Hope
- Jouni Hynynen – growling w Dead Gardens
- John Two-Hawks – śpiew i fletnia pana Creek Mary’s Blood
- Sami Yli-Sirnio – sitar w The Siren i Ghost Love Score
- Oli Halonen – gitara pedal steel w Creek Mary’s Blood
Ponadto:
- Tero Kinnunen – inżynier dźwięku
- Mikko Karmila – miksowanie
- Mika Jussila – inżynier masteringu
- Markus Mayer – projekt okładki
- Toni Härkönen – fotograf
- Pip Williams – aranżacja chóru oraz orkiestry
Once Upon a Tour + End of an Era
Trasa koncertowa promująca album Once. Grupa zagrała 130 koncertów na całym świecie. Zespół odwiedził także Polskę – koncert został zagrany 29. maja 2005 w ramach Mystic Festival.
Bez wątpienia najważniejszy koncert trasy został zagrany 21. października 2005 roku. Nightwish wrócili wówczas do rodzimej Finlandii. Wystąpili na Hartwall Areena dla 11500 osób. Koncert został nagrany i wydany na DVD pod nazwą End of an Era. Był to ostatni koncert zagrany z Tarją Turunen. Po nim drogi jej i zespołu się rozeszły. Tuomas chciał zaangażować na występ całą orkiestrę, lecz w wyniku zaistniałych problemów musiał zadowolić się instrumentami smyczkowymi.
Poniżej wstawiamy cały koncert. Obejrzyjcie, to naprawdę genialne muzyczne widowisko na najwyższym poziomie.
http://www.youtube.com/watch?v=BcBGkhAcAPw
Album Once to dzieło wielkie, wspaniałe, genialne… Słowem masterpiece i ukoronowanie niezwykłej twórczości Tuomasa Holopainena. Na pewno najlepszy album nagrany jeszcze z Tarją, ale czy ogólnie najlepszy Nightwish? Konkurować mógłby z Imaginaerum – sami zdecydujcie który lepszy.