Zwycięzcy Eurowizji: 2022 i Kalush Orchestra (Ukraina)

Rusza Eurowizja- największe muzyczne widowisko telewizyjne na świecie. Zanim jednak reprezentanci 37 krajów staną między sobą w szranki już po raz 67., przypomnijmy jak ta muzyczna rywalizacja prezentowała się w ubiegłym roku. Dzięki wygranej włoskiego zespołu Måneskin dwa lata temu, w 2022 roku Eurowizja zorganizowana została w Italii. Zwyciężył ukraiński zespół Kalush Orchestra z piosenką Stefania, łączący w swojej twórczości elementy muzyki elektronicznej, folkowej oraz rapu.

Ubiegłoroczny konkurs miał miejsce w dniach 10, 12, 14 maja, zaś miejscem zmagań artystów z czterdziestu nacji była hala PalaOlimpico w Turynie. Drugi rok z rzędu kierownikiem wykonawczym ze strony Europejskiej Unii Nadawców był Martin Österdahl. Trzy lata temu zastąpił na tym stanowisku Norwega Jon Ola Sanda, który piastował ten urząd dziewięć lat. Oficjalnym sloganem konkursu zostało hasło The Sound of Beauty, zaś szata graficzna nawiązywała do kształtu fal akustycznych. W lutym 2022 potwierdzono także prowadzących konkursu. Zostali nimi włoski prezenter telewizyjny Alessandro Cattelan, także dwoje muzyków- pop-rockowa piosenkarka Laura Pausini oraz wokalista Mika.

W konkursie wystąpili reprezentanci 40 różnych państw. Do stawki po rocznej przerwie powróciła Armenia i Czarnogóra, zaś z uczestnictwa w konkursie wycofano Rosję. Tradycyjnie niektórzy z artystów to znajome twarze dla fanów Eurowizji z poprzednich edycji. Na eurowizyjną scenę w zeszłym roku powrócili między innymi Mahmood (Włochy 2019) czy zespół Zdob și Zdub (Mołdawia 2005, 2011).

Eurowizja 2022 zostanie zapamiętana między innymi ze względu na liczne kontrowersje i wpadki, które jej towarzyszyły. Jeszcze przed rozpoczęciem konkursu niepokoiła ograniczona liczba akredytacji dla dziennikarzy, która nie była jednak związana z pandemicznymi obostrzeniami. Przydział akredytacji ukierunkowany był w tamtym roku bardziej na media ogólnotematyczne, takie jak duże portale internetowe czy komercyjne stacje radiowe o dużym zasięgu. Odbijało się to negatywnie na mniejszych portalach, które jednak są poświęcone tylko Eurowizji, a ludzie je prowadzący są jej pasjonatami. W 2022 dziennikarze mieli też ograniczony dostęp do obejrzenia transmisji z prób. Jedynie kilkunastosekundowe fragmenty z pierwszej próby technicznej publikowane były na TikToku. Mimo, że było to innowacyjne rozwiązanie, spotkało się ze sporym niezadowoleniem eurowizyjnych obserwatorów.

Tuż przed rozpoczęciem samej Eurowizji mogliśmy być świadkami sporej wpadki technicznej. Przed pierwszymi próbami okazało się, że najważniejszy element scenografii nie zadziała. Tzw. kinetyczne słońce miało na scenie się obracać i tworzyć różne kształty i układy. Po jednej stronie konstrukcji umiejscowione były światła, zaś po drugiej ekrany LED. Czas obrotu okazał się jednak zbyt długi, aby przywrócić właściwą formę na następny występ. Ostatecznie pozostawiono konstrukcję obróconą w stronę widowni częścią ze światłami. Niedopracowany i nieprzemyślany pomysł organizatorów skutkował koniecznością modyfikacji występów, przez co niektóre z nich sporo na tym traciły.

W związku z inwazją Rosji na Ukrainę, Europejska Unia Nadawców wykluczyła Rosję ze swoich szeregów. 25 lutego kraj ten został zdyskwalifikowany z konkursu pod pretekstem „obrony wartości konkursu, który promuje międzynarodową wymianę kulturalną, jednoczy publiczność, celebruje różnorodność poprzez muzykę i jednoczy Europę na jednej scenie”. Dzień później poinformowano o wyjściu z EBU wszystkich stacji nadawczych pochodzących z Rosji, co uniemożliwiło udział kraju w przyszłych konkursach, do czasu ponownego dołączenia do EBU.

Niemały skandal wywołało podejrzenie zmanipulowania głosów jurorów z Azerbejdżanu, Czarnogóry, Gruzji, Polski, Rumunii i San Marino po drugiej próbie generalnej drugiego półfinału.  W konsekwencji wykrytych nieprawidłowości w drugim półfinale oraz finale Eurowizji anulowano głosy wspomnianych państw i zastosowano zastępcze wyniki oparte na wcześniejszych schematach głosowania. Nadawcy z krajów oskarżonych o manipulację nie chcieli przekazywać wygenerowanych przez algorytm punktów. Sztuczne punktacje przekazał producent wykonawczy Eurowizji, zaś zaistniałą sytuację tłumaczono problemami technicznymi.

Sami reprezentanci Ukrainy oraz ich zwycięstwo również nie obyły się bez kontrowersji. Mało brakowało, a triumfatorzy konkursu wcale by się na Eurowizji nie pojawili. Pierwotnie to nie Kalush Orchestra mieli reprezentować swoją ojczyznę w konkursie, a piosenkarka Alina Pasz, która wygrała krajowe eliminacje. W ukraińskich preselekcjach wprowadzono jednak zasadę uniemożliwiającą udział w Eurowizji artystom, którzy od 2014 roku występowali w Rosji lub przekroczyli granicę krymską z naruszeniem ustawodawstwa Ukrainy. Tuż po finale preselekcji nagłośniono, że Pasz wjechała na Krym z terytorium Rosji w 2015 oraz wraz ze swoim zespołem sfałszowała dokumenty podróżne, aby wziąć udział w ukraińskich eliminacjach. Wkrótce później wokalistka sama wycofała swoją kandydaturę do reprezentowania Ukrainy w Konkursie Piosenki Eurowizji. 22 lutego przedstawiciele ukraińskiego nadawcy NSTU potwierdzili, że kraj reprezentować będą Kalush Orchestra z utworem Stefania, którzy w preselekcjach zajęli drugie miejsce. Eurowizyjna propozycja dedykowana jest matce lidera grupy Ołeha Psiuka, jednak po wybuchu wojny stała się symbolicznym hymnem dla wszystkich ukraińskich matek.

Ukraińska formacja hip-hopowa pod nazwą Kalush została założona w 2019 roku z inicjatywy rapera Ołeha Psiuka, zaś nazwa zespołu pochodzi od miejscowości Kałusz, z której pochodzi jej założyciel. W listopadzie 2019 roku podpisali kontrakt z amerykańską wytwórnią hip-hopową Def Jam Recordings, zaś 19 lutego 2021 roku muzycy wydali debiutancki album pt. Hotin. W tym samym roku szeregi grupy zasilił Tymofij Muzyczuk oraz Witalij Dużyk, co wiązało się w uruchomieniem projektu Kalush Orchestra, w którego twórczości utworom rapowym towarzyszą motywy ludowe i ukraińska muzyka tradycyjna.

To właśnie Kalush Orchestra na Eurowizji Turynie okazali się najlepsi. Od początku grupa uchodziła za faworytów do wygranej, plasując się w czołówce notowań bukmacherów. Formacja 10 maja wystąpiła w pierwszym półfinale konkursu, gdzie zajęli pierwsze miejsce. To zapewniło im awans do finału, który wygrali, zdobywając łącznie 631 punktów. W rankingu jurorów uplasowali się na czwartym miejscu, zaś zwyciężyli w głosowaniu widzów. Na drugim miejscu znalazł się Sam Ryder z Wielkiej Brytanii z utworem Space Man, zaś na najniższym stopniu podium stanęła Hiszpania, którą reprezentowała piosenkarka Chanel z porywczym kawałkiem SloMo. Nieoczekiwany sukces odniosła piosenka Snap autorstwa reprezentantki Armenii Rosy Linn. W finale konkursu zajęła z tym utworem dwudzieste miejsce, jednak wkrótce kawałek stał się międzynarodowym przebojem. Popularność piosenka zyskała na TikToku, skąd szybko przenikła do stacji radiowych i na platformy streamingowe takie jak Spotify, gdzie utwór odtworzono ponad 100 milionów razy.

Samo zwycięstwo również nie przeszło bez echa kontrowersji. Zarzucano bowiem wygraną Ukrainie ze względów politycznych, które zawsze mają wpływ na kulturę danego państwa. Nie można jednak odmówić Kalush Orchestra, że zaprezentowali się z dobrej strony, wykonując solidną i oryginalną kompozycję, która była jednym z faworytów do zwycięstwa w Eurowizji jeszcze przed rosyjskim atakiem. Połączenie rapu, elektroniki i ukraińskiego folkloru okazało się sprawdzonym pomysłem na miarę zwycięstwa w najbardziej prestiżowym konkursie muzycznym świata.

Niestety dobrą piosenkę i porywający występ Ukraińców przyćmiły względy polityczne, a także liczne kontrowersje towarzyszące ubiegłorocznemu konkursowi. Trzeba przyznać obiektywnie, że Eurowizja 2022 nie należała do najlepszych. Oprócz wcześniej wspomnianych skandali, mieliśmy okazję być świadkami nieco mniejszych wpadek, które jednak odbierały radość z przeżywania Eurowizji. Sam konkurs momentami był nudny i schematyczny. Włosi zdaje się poszli na łatwiznę i nie doświadczyliśmy przez te kilka majowych dni niczego wartego uwagi czy zapamiętania. Bardzo złe były mało oryginalne pocztówki, które polegały po prostu na wyświetlaniu sylwetek artystów na znanych budowlach we Włoszech. Szybko stały się obiektem żartów internautów. Satysfakcję z oglądania show w telewizji odbierały ponadto nieprzemyślanie ujęcia kamer, które często pokazywały niepotrzebne elementy w nieodpowiednim momencie. Niesmak może pozostawiać także interwałowy występ Måneskin, którzy nie zaprezentowali swojej zwycięskiej piosenki Zitti e Buoni, ani nie przekazali statuetki kolejnemu triumfatorowi.

66. edycja Konkursu Piosenki Eurowizji w Turynie pretenduje do miana jednej z najgorszych w ostatnich latach. Licznych problemów i kontrowersji nie uratowała muzyka, która przecież w tym wydarzeniu jest najważniejsza. Kalush Orchestra z pewnością zapiszą się na kartach Eurowizji jako kraj, który mimo trwającej wojny, zdołał zwyciężyć w konkursie. Niestety musiał się też zmierzyć z negatywnymi reakcjami i komentarzami o upolitycznienie konkursu. Już za chwilę kolejna edycja konkursu, tym razem w Wielkiej Brytanii, jednak w swej organizacji oddająca hołd Ukrainie. Włoski epizod pozostawił niesmak, który fanom Eurowizji szybko uciekł z kubków smakowych. Teraz wielbiciele konkursu mają ogromny apetyt na eurowizyjne emocje. Miejmy nadzieję, że widowisko w Liverpoolu będzie smakować o wiele lepiej, a powodów do delektowania się show będzie jak najwięcej.

Wyniki

R/O	Country	Artist	Song	Language(s)	Points	Place
12	Ukraine	Kalush Orchestra	„Stefania” (Стефанія)	Ukrainian	631	1
22	United Kingdom	Sam Ryder	„Space Man„	English	466	2
10	Spain	Chanel	„SloMo„	Spanish, English	459	3
20	Sweden	Cornelia Jakobs	„Hold Me Closer„	English	438	4
24	Serbia	Konstrakta	„In corpore sano„	Serbian, Latin	312	5
9	Italy	Mahmood and Blanco	„Brividi„	Italian	268	6
19	Moldova	Zdob și Zdub and Advahov Brothers	„Trenulețul„	Romanian, English	253	7
17	Greece	Amanda Georgiadi Tenfjord	„Die Together„	English	215	8
3	Portugal	Maro	„Saudade, saudade„	English, Portuguese	207	9
7	Norway	Subwoolfer	„Give That Wolf a Banana„	English	182	10
11	Netherlands	S10	„De diepte„	Dutch	171	11
23	Poland	Ochman	„River„	English	151	12
25	Estonia	Stefan	„Hope„	English	141	13
14	Lithuania	Monika Liu	„Sentimentai„	Lithuanian	128	14
21	Australia	Sheldon Riley	„Not the Same„	English	125	15
15	Azerbaijan	Nadir Rustamli	„Fade to Black„	English	106	16
5	Switzerland	Marius Bear	„Boys Do Cry„	English	78	17
2	Romania	WRS	„Llámame„	English, Spanish	65	18
16	Belgium	Jérémie Makiese	„Miss You„	English	64	19
8	Armenia	Rosa Linn	„Snap„	English	61	20
4	Finland	The Rasmus	„Jezebel„	English	38	21
1	Czech Republic	We Are Domi	„Lights Off„	English	38	22
18	Iceland	Systur	„Með hækkandi sól„	Icelandic	20	23
6	France	Alvan and Ahez	„Fulenn„	Breton	17	24
13	Germany	Malik Harris	„Rockstars„	English	6	25

Podzielone wyniki jury/tele/razem

Place	Combined		Jury		Televoting
	Country	Points	Country	Points	Country	Points
1	Ukraine	631	United Kingdom	283	Ukraine	439
2	United Kingdom	466	Sweden	258	Moldova	239
3	Spain	459	Spain	231	Spain	228
4	Sweden	438	Ukraine	192	Serbia	225
5	Serbia	312	Portugal	171	United Kingdom	183
6	Italy	268	Greece	158	Sweden	180
7	Moldova	253	Italy	158	Norway	146
8	Greece	215	Netherlands	129	Italy	110
9	Portugal	207	Australia	123	Poland	105
10	Norway	182	Azerbaijan	103	Estonia	98
11	Netherlands	171	Serbia	87	Lithuania	93
12	Poland	151	Switzerland	78	Greece	57
13	Estonia	141	Belgium	59	Romania	53
14	Lithuania	128	Poland	46	Netherlands	42
15	Australia	125	Estonia	43	Portugal	36
16	Azerbaijan	106	Armenia	40	Finland	26
17	Switzerland	78	Norway	36	Armenia	21
18	Romania	65	Lithuania	35	Iceland	10
19	Belgium	64	Czech Republic	33	France	8
20	Armenia	61	Moldova	14	Germany	6
21	Finland	38	Romania	12	Belgium	5
22	Czech Republic	38	Finland	12	Czech Republic	5
23	Iceland	20	Iceland	10	Azerbaijan	3
24	France	17	France	9	Australia	2
25	Germany	6	Germany	0	Switzerland	0