Pierwsza płyta położona na talerzu gramofonu potrafi całkowicie zmienić sposób słuchania muzyki. Zamiast przeskakiwać między utworami, wybierasz konkretny album, oglądasz okładkę i poznajesz materiał w kolejności zaplanowanej przez artystę. Kolekcjonowanie winyli nie musi być kosztownym hobby dla audiofilów — możesz zacząć od jednego ulubionego wydawnictwa i stopniowo tworzyć zbiór opowiadający Twoją muzyczną historię.
Dlaczego warto słuchać muzyki z winyli?
Płyty winylowe zapisują dźwięk w analogowym rowku odczytywanym przez igłę gramofonu. Korzystanie z nich wymaga nieco większego zaangażowania niż uruchomienie playlisty, ale właśnie ten rytuał stanowi znaczną część ich uroku.
Wyjmujesz płytę z koperty, delikatnie kładziesz ją na talerzu i opuszczasz igłę. Po zakończeniu pierwszej strony trzeba podejść do gramofonu i odwrócić nośnik. Muzyka przestaje być przypadkowym tłem, ponieważ świadomie decydujesz, czego chcesz posłuchać.
Winyle przyciągają także dużymi okładkami, wkładkami, tekstami piosenek i dodatkowymi grafikami. Fizyczne wydanie pozwala lepiej poznać koncepcję albumu, a z czasem staje się pamiątką związaną z konkretnym miejscem, osobą lub okresem życia.
Jak wybrać pierwszą płytę winylową?
Na początek kup album, który znasz i naprawdę lubisz. Szeroki wybór jest na https://www.empik.com/muzyka/vinyle. Nie wybieraj tytułu wyłącznie dlatego, że uchodzi za obowiązkowy element kolekcji. Winyl powinien regularnie trafiać na gramofon, a nie tylko dobrze wyglądać na półce.
Dobrym początkiem mogą być między innymi:
- Pink Floyd – „The Dark Side of the Moon” – spójny, przemyślany album najlepiej odbierany od pierwszego do ostatniego utworu,
- Michael Jackson – „Thriller” – propozycja dla fanów popu, wyrazistej produkcji i przebojowych kompozycji,
- The Beatles – „Abbey Road” – klasyka rocka z charakterystyczną drugą stroną tworzącą rozbudowaną całość,
- Miles Davis – „Kind of Blue” – spokojne wprowadzenie do jazzu i improwizacji,
- Myslovitz – „Miłość w czasach popkultury” – ważny album polskiej muzyki alternatywnej,
- Lady Pank – „Lady Pank” – dobry wybór dla miłośników polskiego rocka,
- Zbigniew Wodecki – „The Best: Zacznij od Bacha” – przekrojowa propozycja dla osób chcących rozpocząć kolekcję polskiej muzyki,
- Lana Del Rey – „Ultraviolence” – nastrojowy album dla słuchaczy współczesnego popu i alternatywy,
- Hans Zimmer – „The Classics” – filmowe kompozycje w efektownych, przestrzennych aranżacjach.
Nie istnieje jeden najlepszy pierwszy winyl. Jeśli najwięcej emocji wywołuje w Tobie metal, rap albo muzyka filmowa, zacznij właśnie od takiego albumu. Kolekcja powinna wynikać z Twojego gustu, a nie z cudzej listy obowiązkowych tytułów.
Nowe tłoczenie czy używana płyta?
Nowy winyl jest zazwyczaj bezpieczniejszym wyborem dla początkującego kolekcjonera. Powinien być wolny od śladów użytkowania, a jego stan łatwiej ocenić. Nie oznacza to jednak, że każde nowe tłoczenie będzie brzmiało lepiej od starszego wydania. Duże znaczenie mają źródło nagrania, mastering i jakość produkcji.
Używane płyty pozwalają znaleźć wcześniejsze wydania i tytuły niedostępne w nowych reedycjach. Przed zakupem sprawdź jednak:
- powierzchnię nośnika – głębokie rysy mogą powodować trzaski lub przeskakiwanie igły,
- kształt płyty – wygięty winyl może falować podczas odtwarzania,
- stan okładki i koperty,
- obecność wkładek, plakatów i innych dodatków,
- zapach oraz ślady wilgoci,
- zgodność wydania z opisem sprzedawcy.
Drobne powierzchniowe ślady nie zawsze przeszkadzają w słuchaniu. Jeśli jednak kupujesz droższy album, poproś o dokładne zdjęcia albo możliwość sprawdzenia płyty na gramofonie.
Co oznaczają 33, 45 RPM i 180 g?
Większość pełnych albumów odtwarza się z prędkością 33⅓ obrotu na minutę, natomiast single i niektóre wydania specjalne wykorzystują 45 RPM. Przed uruchomieniem sprawdź oznaczenie na etykiecie lub okładce. Zła prędkość nie zniszczy płyty, ale całkowicie zmieni tempo i wysokość dźwięku.
Informacja 180 g dotyczy masy winylu. Cięższa płyta jest sztywniejsza i może być bardziej odporna na odkształcenia, lecz sama gramatura nie gwarantuje lepszego brzmienia. O jakości decydują także mastering, wykonanie matrycy oraz staranność tłoczenia.
Kolorowy winyl, picture disc czy wydanie rocznicowe mogą mieć większą wartość kolekcjonerską i ciekawy wygląd. Jeśli zależy Ci głównie na odsłuchu, nie przepłacaj wyłącznie za kolor. Najpierw sprawdź listę utworów, liczbę płyt oraz opinie dotyczące konkretnego tłoczenia.
Jaki gramofon będzie potrzebny?
Najtańszy gramofon nie zawsze jest oszczędnością. Bardzo proste konstrukcje mogą mieć słabą stabilizację obrotów, ograniczoną regulację i wkładkę wywierającą zbyt duży nacisk na płytę. Lepiej wybrać model z wymienną igłą, prawidłowo ustawionym ramieniem i stabilnym talerzem.
Przed zakupem ustal, czy gramofon ma:
- wbudowany przedwzmacniacz, umożliwiający łatwiejsze połączenie ze sprzętem audio,
- możliwość wymiany igły lub całej wkładki,
- obsługę prędkości 33⅓ oraz 45 RPM,
- regulację nacisku igły i funkcję anti-skating,
- pokrywę chroniącą mechanizm przed kurzem,
- wyjście zgodne z posiadanym wzmacniaczem lub głośnikami.
Gramofon nie zawsze można podłączyć bezpośrednio do dowolnego głośnika. Czasem potrzebny jest przedwzmacniacz gramofonowy, wzmacniacz oraz kolumny. Przed zakupem sprawdź cały tor audio, aby uniknąć późniejszego kompletowania przypadkowych przejściówek.