Eurowizja 2022. Litwa i „Sentimentai” (Monika Liu)

Ostatni raz piosenka wykonana w całości w języku litewskim pojawił się na Eurowizji w 1994 roku. Wówczas reprezentantem Litwy był Ovidijus Vyšniauskas z utworem Lopšinė mylimai (Kołysanka dla ukochanej). W przeciwieństwie do naszej Edyty Górniak, nasi wschodni sąsiedzi nie wspominają swojego debiutu za dobrze – w finale zajęli ostatnie miejsce, bez punktów. Dziś jednak z dumą stawiają na swój język narodowy. Na Monikę Liu, która w dość niedzisiejszy sposób „przemyciła” pewną litewską legendę.

POZNAJ ARTYSTĘ I UTWÓR

PÓŁFINAŁ: PIERWSZY (14 MAJA 2022)

NUMER STARTOWY: 3.

Monika Liubinaitė, bo tak naprawdę nazywa się artystka, urodziła się 9 lutego 1988 roku w Kłajpedzie. Jest to największe miasto Małej Litwy, usytuowane nad samym Bałtykiem. W rodzinie Moniki muzyka była od zawsze. Nic więc dziwnego, że od najmłodszych lat brała lekcje baletu i gry na skrzypcach. Już wtedy zaczęła tworzyć swoje pierwsze piosenki. Jako nastolatka, z sukcesem startowała w różnych konkursach muzycznych. Wygrała m.in. Dainų dainelė, organizowany przez litewską telewizję LRT. Nic więc dziwnego, że po ukończeniu nauki w szkole średniej wybrała muzykę jazzową i studia wokalne jako kierunki swojej dalszej edukacji. Już jako studentka nawiązała gościnną współpracę z popularną elektro hip-hopową formacją Sel, efektem której jest utwór Ne Vakar (2010). Rok później zdobyła stypendium na jednej z najbardziej prestiżowej uczelni w Stanach Zjednoczonych, Berkeley College w Bostonie.

Po opuszczeniu Stanów Zjednoczonych Monika Liu przeprowadziła się do Londynu. Jak twierdzi sama zainteresowana, tam jej się najlepiej pracuje. Pierwszym efektem jej starań była EPka I AM (2015), zawierająca jedynie 4 anglojęzyczne utwory. Dwa lata później przywitała się singlem Hello, jednak swój pierwszy długogrający album Lünatik wydała dopiero w 2019 roku, kilka miesięcy po debiucie w fotelu jurora w lokalnej wersji The Voice (od 2019). Jeszcze większą rozpoznawalność zapewniła jej kolejna EPka Melodija (2020), zawierająca 4 utwory w języku litewskim. Piosenka Vaikinai trumpais šortais notowana była w AGATA TOP 100 (oficjalna lista najczęściej odtwarzanych singli i albumów na Litwie), co można uznać za sukces.

W ciągu ostatnich lat umacniała swoją pozycję na Litwie. Chociażby oceniając uczestników w pierwszej edycji programu Kaukės (lokalna wersja The Masked Singer, 2021). Obecnie w emisji jest litewska wariacja innego koreańskiego formatu: Aš matau tavo balsą (I Can See Your Voice, 2022), gdzie Liu jest jurorką.

Na pytanie, co Monika Liu lubi robić w czasie wolnym padła taka odpowiedź:

Jestem osobą artystyczną, lubię wszystko, co ma związek z humanistyką. Dla mnie ciekawe jest obcowanie z ludźmi, ale też literatura. Interesuje mnie psychologia. Uwielbiam grać w gry stołowe, interesuję się plastyką, robótkami ręcznymi. Lubię przebywać z przyjaciółmi, kocham przyrodę, samotne spacery. Gdy czuję się bardzo zmęczona, to pierwsze, co robię, to jadę na łono przyrody i dużo spaceruję po lesie. W tym czasie nucę sobie i tworzę piosenki. Ale najbardziej kocham muzykę, występy, pisanie piosenek, na to przeznaczam najwięcej czasu. – wywiad dla Kurieru Wileńskiego (nr 8(24) 26/02-04/03/2022)

Na początku roku Monika Liu wzięła udział w Pabandom iš naujo! Są to preselekcje do Konkursu Piosenki Eurowizji. Jednogłośnie, dzięki głosom jurorów i telewidzów, ogłoszono Liu reprezentantką Litwy podczas Eurowizji, która odbędzie się w Turynie. Piosenka Sentimentai była najchętniej słuchanym singlem na Litwie w ciągu pierwszych tygodni od daty jej publikacji (w chwili pisania tego artykułu tj. koniec marca 2022 nadal jest w czołówce najchętniej słuchanych singli – miejsce 3.).

Utwór Sentimentai powstał w dobie pandemii. Jak wspomina sama artystka, wówczas łatwiej było wracać myślami do przeszłości niż teraźniejszością. Utwór całkowicie po litewsku w pewnym momencie nawiązuje do litewskiej legendy o Eglė, zwaną królową węży. Podanie to jest również znane na Suwalszczyźnie i opowiada o córce księcia litewskiego. Poślubiła ona węża z jeziora Szurpiły, który okazał się przystojnym mężczyzną Žaltysem – bogiem tamtejszych wód i jezior. Królowa węży urodziła dwóch synów i córeczkę, jednak wciąż tęskniła za rodziną, która została na lądzie. Eglė finalnie wyszła do bliskich, lecz ten krok doprowadził do tragedii. Bliscy kobiety zamordowali jej męża z nadzieją, że ich siostra wróci na ląd. Córka księcia litewskiego jednak odkryła prawdę. Gdy chciała wrócić do męża i wymówiła ustalone wspólnie z mężem zawołanie – jezioro stało się czerwone i zdradziło imiona zabójców. Do tego właśnie momentu frazami Szumi niespokojne morze, w oczach łzy / To wszystko, on już nigdy nie wróci / Przypłynął w czarnej pianie nawiązuje Monika Liu w swoim utworze.

POZNAJ KRAJ

Litwa, podobnie jak Polska debiutowała na Eurowizji w 1994 roku, jednak nasi sąsiedzi nie mogą mówić o udanym pierwszym starcie. Ovidijus Vyšniauskas bowiem zajął ostatnie miejsce z zerem na punkcie. Rok później tamtejszy nadawca wycofał się z rywalizacji na trzy lata, a Litwy w stawce zabrakło także w 2000 oraz 2003 roku.

Reprezentanci Litwy nigdy nie znaleźli się na eurowizyjnym podium, jednak trzykrotnie udało im się zająć miejsce w Top 10. Jako pierwsi dokonał tego zespół LT United, który z ironicznym We Are The Winners w 2006 roku zajął szóstą lokatę. Dziesięć lat później Donny Montell w Sztokholmie zajął dziewiątą lokatę. Czwarty najwyższy wynik w konkursowych, litewskich statystykach zajęła Ieva Zasimauskaitė. Wokalistka z utworem When We’re Old zajęła dwunaste miejsce.

W Rotterdamie ten kraj bałtycki był reprezentowany przez zespół THE ROOP. Mieli wystąpić już na Eurowizji 2020 z utworem On Fire, typowanym wówczas nawet do zwycięstwa. Jednak pandemia pokrzyżowała plany wszystkim artystom. Panowie jednak bardzo chcieli wystąpić na Eurowizji, więc zgłosili się do nadawcy rok później z utworem Discoteque. Preselekcje były więc formalnością. Finalnie THE ROOP osiągnęli historyczne 8. miejsce, co jest obecnie trzecim najlepszym rezultatem, uzyskanym przez reprezentantów Litwy.