Tegoroczny reprezentant Estonii udowadnia, by nigdy się nie poddawać. On wręcz urodził się gotowy na eurowizyjną scenę. Był tylko jeden warunek: wygrać preselekcje. Trzy próby się nie powiodły i dopiero czwarty start umożliwił spełnienie marzenia tego młodego Ormianina.
PÓŁFINAŁ: DRUGI
POZYCJA STARTOWA: 12.
POZNAJ ARTYSTĘ I UTWÓR
Stefan Hayrapetyan urodził się 24 grudnia 1997 roku w Viljandi na południu Estonii. Jest synem ormiańskich imigrantów. Mówi płynnie po ormiańsku i często odwiedza kraj swoich rodziców. Jednak działalność artystyczną zaczął w Estonii, gdyż to tam od wczesnych lat dziecięcych szlifował swój wokal i robił to na tyle dobrze, że wygrywał różne konkursy muzyczne. W 2010 roku Stefan brał udział w talent show dla dzieci Laulukarussell, organizowanego przez publicznego nadawcę ERR. Wówczas, w swojej kategorii wiekowej (11-13 lat) doszedł aż do finału.
Stefan czekał jednak na swój moment bardzo długo. W 2017 roku artysta nawiązał współpracę z producentem muzycznym i DJem muzyki elektronicznej Hansem Noormetsem. Pod szyldem Vajé (od nazwy miasta Viljandi, gdzie obaj się wychowali) zaczęli wydawać nową muzykę. Pierwszym singlem duetu był wydany we wrześniu 2017 roku Soldier. Większą rozpoznawalność dał im jednak utwór Laura (Walk With Me), z którym Vajé zakwalifikowało się do Eesti Laul 2018. Zajęli wówczas trzecie miejsce w superfinale, a do Lizbony pojechała Elina Nechayeva.
W kwietniu tego samego roku artyści wydali singiel Home. Jak się później okazało, był to ostatni utwór tego duetu, bowiem pod koniec lipca Hans i Stefan ogłosili zakończenie projektu Vajé.
Czuliśmy, że jest dużo do odkrycia. Postanowiliśmy rozwijać się osobno jako ludzie i muzycy. Jednak komunikujemy się blisko i nadal po bratersku.
Hans Norrmets (Rozell) o rozpadzie projektu Vajé
Od tamtego czasu Hans Noormets, będąc już wówczas jednym z najbardziej wpływowych estońskich DJów zaczął wydawać swój materiał jako Rozell, a STEFAN rozpoczął solową karierę. Debiutował balladą Without You, która została zakwalifikowana do Eesti Laul 2019. Znów superfinał i znów trzecie miejsce. Później wydał jeszcze kilka innych singli, a pod koniec 2019 roku miał premierę utwór By My Side, z którą Ormianin ponownie pojawił się w estońskich preselekcjach. W Eesti Laul 2020 rywalizację zakończył na finale, zajmując tam 7. miejsce.
Kilka tygodni po finale, w komercyjnej TV3, rozpoczęto emisję pierwszego sezonu programu Maskis Laulja, będącego lokalną edycją formatu The Masked Singer. Jedną z postaci był Baran, a podczas show wykonywał takie piosenki jak Take Me To Church Hoziera, Human Rag’n’Bone Mana czy Jailhouse Rock Elvisa Presleya. Ostatecznie to Baran najdłużej ukrywał swoje personalia w programie, co oznaczało wygraną w całym formacie. Dopiero po zdjęciu przebrania okazało się, że był to STEFAN.
W 2021 roku artysta wydał swój pierwszy singiel Doomino, nagrany w całości po estońsku w duecie z Liis Lemsalu. Utwór niedawno został ogłoszony radiowym hitem roku podczas Kuldne Plaat 2022 (Złoty Talerz), gali estońskich nagród muzycznych. Pod koniec wspomnianego roku (2021) ogłoszono stawkę Eesti Laul 2022, w ramach którego przez jesień odbywały się eliminacje do półfinałów. Wśród zakwalifikowanych wówczas utworów znalazło się Hope, z którym STEFAN później wygrał estońskie preselekcje.
Wszystkie piosenki, z którymi artysta brał udział w Eesti Laul, zostały stworzone przez jego samego we współpracy z uznanym estońskim kompozytorem Karl-Ander Reismannem, którego utwory kilkukrotnie pojawiały się w stawce krajowych preselekcji. Inspiracją do powstania Hope były: muzyka filmowa do spaghetti westernów z lat 60-tych, a także dzieła Ennio Morricone do włoskich filmów. Hope mówi o nadziei, że przyszłość jest wciąż w naszych rękach. Sam STEFAN przyznał w jednym z wywiadów po wygranej, że utwór nabiera jeszcze większego znaczenia w kontekście sytuacji na świecie, ponieważ traktuje o tym, by być silnym i nigdy się nie poddawać w walce ze złem.
POZNAJ KRAJ
Estonia oficjalnie zadebiutowała w roku 1994. Rok wcześniej, próbowali dostać się na Eurowizję poprzez nieoficjalny półfinał „Kvalifikacija za Millstreet”, gdzie zajęli piąte, niepremiowane awansem miejsce. Lata 90. okazały się dla estońskich artystów całkiem obiecujące, pomimo mało udanego debiutu Silvi Vrait z utworem Muretut Meelt Ja Südametuld, gdzie zajęła przedostatnią, dwudziestą czwartą lokatę. Kulminacja popularności piosenek z tego nadbałtyckiego kraju nastąpiła już w nowym milenium, kiedy to osiągnęli najlepsze jak do tej pory wyniki. W roku 2001, za sprawą piosenki Everybody, w wykonaniu tria Tanel Padar, Dave Benton oraz 2XL, Estonia sięgnęła po swoje pierwsze, jak i obecnie jedyne zwycięstwo w historii swoich startów. Rok później, kiedy to Eurowizja zawitała do Tallina, Sahlene z utworem Runaway zajęła ostatecznie trzecie miejsce.
Niestety, od czasu wprowadzenia półfinałów w roku 2004, reprezentanci Estonii mieli ogromne problemy z awansem do finalu, znajdując się w nim dopiero w roku 2009 za sprawą zespołu Urban Symphony i utworu Rändajad, zajmując w nim szóstą lokatę. Od tamtej pory, Estonia radzi sobie w konkursie całkiem dobrze, omijając finał pięć razy i czterokrotnie zajmując miejsce w najlepszej dziesiątce. Ostatnim reprezentantem kraju był wspomniany już Uku Suviste, który z Rotterdamem pożegnał się już na etapie półfinału.
| Rok | Artysta | Piosenka | Finał | Półfinał | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Miejsce | Punkty | Miejsce | Punkty | |||
| 1993 | Janika Sillamaa | „Muretut meelt ja südametuld” | – | 5 | 47 | |
| 1994 | Silvi Vrait | „Nagu merelaine” | 24 | 2 | brak rundy półfinałowej | |
| 1995 | brak reprezentanta | |||||
| 1996 | Maarja-Liis Ilus & Ivo Linna | „Kaelakee hääl” | 5 | 94 | 5 | 106 |
| 1997 | Maarja-Liis Ilus | „Keelatud maa” | 8 | 82 | brak rundy półfinałowej | |
| 1998 | Koit Toome | „Mere lapsed” | 12 | 36 | ||
| 1999 | Evelin Samuel & Camille | „Diamond of Night” | 6 | 90 | ||
| 2000 | Ines | „Once in a Lifetime” | 4 | 98 | ||
| 2001 | Tanel Padar & Dave Benton feat. 2XL | „Everybody” | 1 | 198 | ||
| 2002 | Sahlene | „Runaway” | 3 | 111 | ||
| 2003 | Ruffus | „Eighties Coming Back” | 21 | 14 | ||
| 2004 | Neiokõsõ | „Tii” | – | 12 | 57 | |
| 2005 | Suntribe | „Let’s Get Loud” | 20 | 31 | ||
| 2006 | Sandra Oxenryd | „Through My Window” | 18 | 28 | ||
| 2007 | Gerli Padar | „Partners in Crime” | 22 | 33 | ||
| 2008 | Kreisiraadio | „Leto svet” | 18 | 8 | ||
| 2009 | Urban Symphony | „Rändajad” | 6 | 129 | 3 | 115 |
| 2010 | Malcolm Lincoln | „Siren” | – | 14 | 39 | |
| 2011 | Getter Jaani | „Rockefeller Street” | 24 | 44 | 9 | 60 |
| 2012 | Ott Lepland | „Kuula” | 6 | 120 | 4 | 100 |
| 2013 | Birgit | „Et uus saaks alguse” | 20 | 19 | 10 | 52 |
| 2014 | Tanja | „Amazing” | – | 12 | 36 | |
| 2015 | Elina Born & Stig Rästa | „Goodbye to Yesterday” | 7 | 106 | 3 | 105 |
| 2016 | Jüri Pootsmann | „Play” | – | 18 | 24 | |
| 2017 | Koit Toome & Laura | „Verona” | 14 | 85 | ||
| 2018 | Elina Nechayeva | „La Forza” | 8 | 245 | 5 | 201 |
| 2019 | Victor Crone | „Storm” | 20 | 76 | 4 | 198 |
| 2020 | Uku Suviste | „What Love Is” | Konkurs Odwołany | |||
| 2021 | Uku Suviste | „The Lucky One” | – | – | 13 | 58 | 2022 | Stefan | „Hope” | ? | ? | ? | ? |